Italia
Woensdag 18 september 2019, aanvang 20.15 uur

Arthur Weststeijn - Proeftuin Italië – over de Italiaanse politiek
Na afloop van de lezing luiden wij graag met u het nieuwe Dantejaar in onder het genot van een drankje en lekkere hapjes.

Iedereen kent Italië als een prachtig land, rijk aan cultuur, esthetiek en heerlijk eten. Maar waar het de politiek aangaat, wordt Italië vaak gezien als een land dat achterloopt, met politici als showpremier Silvio Berlusconi en de komiek Beppe Grillo. Het boek ‘Proeftuin Italië’ (2018), dat Arthur Weststeijn samen met zijn collega-historicus Pepijn Corduwener schreef, draait dit perspectief radicaal om en biedt een nieuwe visie op Italië als juist de trendsetter van de moderne politiek. Sinds de eenwording in 1861 heeft het land namelijk een voortdurende reeks experimenten gelanceerd om de kloof tussen burger en politiek te overbruggen. Die Italiaanse experimenten zijn vervolgens elders nagevolgd: Mussolini introduceerde het fascisme ver voordat Hitler de macht greep, Berlusconi wees de populisten in Europa en Amerika al in de jaren negentig de weg. In zijn lezing neemt Arthur Weststeijn ons mee in zijn beschouwing over de ongemeen spannende politieke actualiteit in Italië en de historische achtergronden daarvan.

Arthur Weststeijn is historicus. Hij was jarenlang verbonden aan het Koninklijk Nederlands Instituut Rome en doceert nu Italiaanse geschiedenis aan de Universiteit Utrecht. Hij publiceerde eerder De radicale Republiek en Nederlanders in Rome (2017). Over dit laatste onderwerp hield hij in januari 2018 een boeiende lezing bij ons comitato.
Woensdag 16 oktober 2019, aanvang 20.15 uur.

Fons van den Broek - De kleine eilanden van Italië

Naast Sicilië en Sardinië heeft Italië ook veel kleine eilanden, waarvan 27 bewoond en voor de reiziger goed bereikbaar. Capri, Elba, Ischia, Lampedusa zijn bekend, maar er zijn ook onbekende en minder bezochte eilanden als Linosa, Marettimo, Filicudi, Ventotene, om er een paar te noemen. Eilanden, hoe klein ook, die zonder uitzondering verrassend en authentiek zijn en daarom een waar genot om te bezoeken. Het kan soms een avontuur zijn om er te komen, het is en blijft Italië, maar ben je er eenmaal, dan sta je voor aangename verrassingen. Het boek ‘De kleine eilanden van Italië’ ontsluit de eilanden en helpt bij de oriëntatie en voorbereiding van uw reis. De eilanden vertellen met elkaar een verhaal, een verhaal van reizen, ontdekken, migratie en cultuur. Met Fons van den Broek maken we een cultuurhistorische reis langs de eilanden, en dat is dan ook een reis door de cultuurgeschiedenis van de Middellandse zee.

Fons van den Broek is cultuursocioloog, en gepensioneerd, nu actief in het erfgoed in zijn woonplaats Utrecht. Hij werkte als manager bij de lokale overheid. Hij maakte met zijn vrouw, de fotograaf Edith Piguillet, een reis van drie maanden naar Italiaanse eilanden.

Woensdag 20 november 2019, aanvang 19.45 uur. Let op: locatie is het Kennemer Lyceum in Overveen

Coen van Galen - De positie van de Romeinse vrouwen in de late Republiek en het vroege Keizerrijk

Fresco uit Pompei: een Romeinse vrouw met tabula en stilus (ca. 50 n.Chr.)

Romeinse vrouwen waren veel zelfstandiger dan gedacht. Het klassieke misverstand over de Romeinse tijd is dat alleen mannen echte burgers waren en dat vrouwen een verlengstuk van hun man of vader waren. Historicus Coen van Galen maakt korte metten met dit idee. Hoewel de samenleving van het oude Rome nogal macho en vrouwonvriendelijk was, hadden veel vrouwen in de Romeinse keizertijd meer persoonlijke vrijheid dan vrouwen in westerse landen tot in de twintigste eeuw. Die persoonlijke vrijheid was het gevolg van de positie van vrouwen in het Romeinse familiesysteem. Die positie veranderde sterk in de laatste eeuw van de Republiek en het begin van de Romeinse keizertijd. Tijdens zijn lezing zal Van Galen laten zien dat Romeinse vrouwen een maatschappelijke rol konden spelen als burgers en zelfs het hoofd van hun eigen familie konden worden. Deze lezing geeft u nieuwe inzichten in de manier waarop Romeinen hun families organiseerden en in de positie van vrouwen in de Romeinse samenleving.

Coen van Galen is historicus en werkzaam bij de Radboud Universiteit Nijmegen.

Woensdag 18 december 2019, aanvang 20.15 uur.

Onno Kleyn - L’anima della cucina italiana (De ziel van de Italiaanse keuken)

De Italiaanse keuken is al meer dan dertig jaar populair in Nederland. Maar is wat Nederlanders koken en eten wel echt Italiaans? En wat is ‘echt Italiaans’ trouwens? Onno Kleyn dook diep in de geschiedenis en de tradities van culinair Italië en vond verrassende informatie. Zou Dante zich herkend hebben in een pranzo in Florence van vandaag de dag? Misschien. Sommige smaken en smaakvoorkeuren zijn namelijk regelrecht afkomstig van middeleeuwse opvattingen omtrent gezondheid. Maar pasta is én veel ouder dan we dikwijls denken, én jonger als het om het algemene gebruik ervan gaat. Terwijl tomaten en pizza... maar nee, laten we niet alles al verklappen. De Italiaanse keuken is nog fascinerender dan gedacht, ogenschijnlijk conservatief, in werkelijkheid permanent in beweging.

Onno Kleyn is een van de senioren in het vak van de culinaire en wijnjournalistiek, bekend om zijn grote kennis en zijn specialismen: Italië, Frankrijk en de geschiedenis van gastronomie. Hij schrijft wekelijks twee rubrieken in de Volkskrant. In 2011 startte hij de Academie Culinair Schrijven, waar hij aankomende en gevestigde culinaire talenten begeleidt. Daarnaast geeft hij veel lezingen en colleges. Kleyn publiceerde al meer dan 40 boeken over wijn en eten. Najaar 2016 publiceerde hij het meer dan 1000 pagina’s tellende De grote Kleyn, culinair compendium en in 2018 Luilekkerland – 400 jaar koken in Nederland, dat hij samen met zijn dochter en culinair historica Charlotte schreef. In mei 2019 verschijnt Italië – mijn verhalen en recepten, een persoonlijke zoektocht naar de achtergronden, tradities en eigenzinnigheden van de Italiaanse keuken.