Italia
Donderdag 27 januari 2022, aanvang 20.15 uur

Jarl van der Ploeg - De rol van de rechtse partijen in de Italiaanse politiek

Jarl vd Ploeg

Het Nederlandse nieuws vanuit Italië werd tot voor kort bepaald door een duidelijk thema: de opkomst van de rechts-populistische Matteo Salvini en de nog rechtsere, zelfs tegen het neofascisme aanschurende Giorgia Meloni (hieronder beiden op de linker foto). Het zou een kwestie van tijd zijn eer deze twee rechtse eurosceptici samen een regering zouden vormen, met alle gevolgen van dien voor Italië, Europa en hun gezamenlijke financiële en vluchtelingenprobleem. Sinds die zorg voor het eerst de kop op stak, zijn we alleen al een paar regeringen verder en staat niet Salvini aan het roer, maar de gematigde Mario Draghi. En kijken we naar de peilingen, dan zien we niet de Lega of Fratelli d’Italia aan kop staan, maar die aloude Partito Democratico. Betekent dit dat Italië toch niet één van de eerste west-Europese landen wordt met een volledig rechts-populistische regering? En betekent de aanstelling van Mario Draghi dat het euroscepticisme in Italië nu definitief tot het verleden behoort? Dat we definitief geen uscITA, of Italexit, krijgen, dat Italië gewoon in de euro blijft en dat het allemaal goed komt? Of moeten we ons, ondanks alles, nog altijd zorgen maken? In zijn lezing vertelt Jarl van der Ploeg over al deze ontwikkelingen en geeft hij een antwoord op bovenstaande vragen.

Jarl van der Ploeg (1987) studeerde geschiedenis, Italiaans en journalistiek aan de universiteiten van Groningen en Bologna en was tot voor kort correspondent voor de Volkskrant in Italië. In die hoedanigheid publiceerde hij talloze reportages vanuit alle twintig regio’s van het land, schreef verhalen vanaf migrantenboten voor de kust van Libië, vanuit de ziekenhuizen van Bergamo en over de misbruikconferentie in Vaticaanstad. Uiteraard deed hij ook verslag van de vondst van het vermeende graf van Romulus, de eerste koning van Rome, op het Forum Romanum en (zo mogelijk nog historischer) de laatste wedstrijd van de achtste koning van Rome, Francesco Totti, in het Stadio Olimpico. Als vervanger van zowel Aaf Brandt Corstius als Sylvia Witteman schreef hij tijdens zijn correspondentschap ook meerdere columns over zijn leven in Italië en de cultuurverschillen die hem daar tijdens dat leven opvielen. Dat resulteerde in 2019 in zijn boek Wegens vakantie gesloten.
Donderdag 10 februari 2022, aanvang 20.15 uur.

Marjan Schwegman - Amore e scienza: de Italiaanse jaren van Maria Montessori

foto van Marjan Schwegeman

Eind 1913 ging de 38-jarige Maria Montessori in Napels aan boord van de Cincinnati, waarmee ze naar New York zou varen. Het was haar eerste reis naar de VS en het begin van het internationale succes van haar onderwijsmethode, die ook in Nederland snel voet aan de grond kreeg. Zij ligt in Noordwijk begraven, “Ver van het land dat ze zo intens beminde, ver van haar dierbaren die hier begraven liggen”, aldus de tekst op een herdenkingsplaat in Rome. “Dat heeft zij zo bepaald, omdat zij wilde getuigen van de universaliteit van het werk dat van haar een wereldburgeres maakte”. Wat gaat verloren in dit nogal gladgestreken publieke beeld van Maria Montessori? Dat is de centrale vraag in deze lezing van Marjan Schwegman. Zij gaat op zoek naar de ‘rommeligheid’ in Montessori’s leven, en concentreert zich daarbij op haar Italiaanse jaren (1875 – 1913). Die jaren blijken alle ingrediënten te bevatten van een Verdi-opera: familie conflicten, gepassioneerde liefde, geheimen, verraad en eenzaamheid. Om Montessori’s voor die tijd onconventionele ontwikkeling als vrouw en wetenschapster te kunnen begrijpen, is kennis van wat er in haar Italiaanse jaren gebeurde onontbeerlijk. Zij geven diepte en reliëf aan de statige, altijd in het zwart geklede Dr. Montessori en haar onderwijssysteem.

Marjan Schwegman (1951) is historica, gespecialiseerd in de geschiedenis van het moderne Italië . Zij is emeritus-hoogleraar geschiedenis aan de Universiteit Utrecht en was in 2017-2018 Cleveringa-hoogleraar aan de Universiteit Leiden. Ze studeerde geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam en was vervolgens aan verschillende universiteiten werkzaam. Van 2003 tot 2007 was ze directeur van het Koninklijk Nederlands Instituut in Rome. Van 2007 tot 2016 was ze directeur van het NIOD. In haar onderzoek staat de relatie tussen gender, geweld en natievorming centraal.
Donderdag 10 maart 2022, aanvang 20.15 uur

Carmen van den Bergh - Elena Ferrante

foto van sanne de boer

Wie is “Elena Ferrante”? Een mysterieuze vrouw, een man of een heel team van schrijvers en vertalers? Vele onderzoekers hebben geprobeerd te ontdekken wie er schuilt achter deze artiestennaam, en met succes. Welke zijn de meest betrouwbare technieken om de identiteit van een auteur te achterhalen? En kan je die ook zelf toepassen op je favoriete werken? Tijdens de lezing zullen we ons buigen over de literaire kwaliteit van het fenomenale succes van Elena Ferrantes bestellers, de hype, de Ferrante-koorts, met oog voor de film- en tv-adaptaties.

Carmen van den Bergh is verbonden als universitair docent Italiaanse Letterkunde aan de Universiteit van Leiden. Tegelijkertijd werkt ze in België als Senior Research Fellow van het Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek op een project over de talrijke kruisbestuivingen tussen literatuur en journalistiek in het Italië van de 20ste eeuw. Haar specialisaties zijn het proza uit het Italiaanse interbellum, het (neo)realisme van de jaren 1920-1930, moderne verhalenbundels, anthologieën en schrijversrubrieken in kranten en tijdschriften en schrijversarchieven.

galanto

Het repertoire van Roberto Galanto is een compilatie van de meest interessante Italiaanse liedjes die gecomponeerd en uitgevoerd zijn door Conte, Capossela, Daniele, Zucchero, klassieke Napolitaanse evergreens, Dalla, Modugno en eigen originele composities van zijn laatste cd. Op deze avond zingt Roberto Galanto niet alleen Napolitaanse liedjes voor ons, maar ook een selectie uit zijn repertoire.

Roberto Galanto (Cisternino, 1984) is een Italiaanse zanger en dichter. Hij heeft zijn zangopleiding (met als specialisatie opera) genoten aan het Conservatorio di Musica “Nino Rota” in Monopoli, waar hij in 2009 op excellente wijze zijn master diploma behaalde. Tijdens die opleiding vertolkte hij al rollen in diverse opera’s en operettes. Roberto heeft inmiddels de studie vocale jazz aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag afgerond. Momenteel werkt hij als docent, zowel in Italië als in Nederland. Naast zijn activiteiten in de muziek schrijft Roberto ook gedichten.