Italia
Woensdag 17 januari 2018, aanvang 20.15 uur.

Arthur Weststeijn - Nederlanders in Rome

In deze lezing neemt Arthur Weststeijn u mee in het voetspoor van talloze Nederlanders die naar Rome afreisden om daar de confrontatie aan te gaan met de eeuwigheid en met zichzelf. Schilders, dichters, geleerden en schrijvers: niemand kon de lokroep van Rome weerstaan. Die confrontatie met Rome leidde tot ongekende creativiteit, in kunst, poëzie en wetenschap vanaf de Renaissance tot heden. Maar daar bleef het niet bij. Rome zorgde niet alleen voor inspiratie, maar ook voor afstoting: de stad was een vreemde, exotische locatie waartegen Nederlanders zich probeerden af te zetten om daarmee hun eigen identiteit vorm te geven. Aan de hand van kunstwerken en literaire passages laat de lezing zien hoe dit parallelle proces van aantrekkingskracht en afkeer tot stand kwam. We bekijken Rome vanuit Nederlandse ogen, en we kijken naar Nederland vanuit het perspectief van de Eeuwige Stad.

Arthur Weststeijn (1980) is universitair docent Italiaanse geschiedenis aan de Universiteit Utrecht en onderzoeker aan de Universiteit Leiden. Hij promoveerde in Florence en werkte jarenlang als historicus aan het Koninklijk Nederlands Instituut Rome. In 2017 publiceerde hij zijn historische reisgids Nederlanders in Rome (Prometheus). Voor de lente van 2018 staat gepland, bij dezelfde uitgever, Proeftuin Italië. Hoe het mooiste land van Europa de moderne politiek uitvond (geschreven samen met Pepijn Corduwener).

Woensdag 21 februari 2018, aanvang 20.15 uur.

Ineke Otting-Noordhoek - Lavinia Fontana (1552-1614). Vrouw en kunstenares in een mannenwereld

Lavinia Fontana was een professionele schilderes in de zestiende eeuw. Zij heeft hoofdzakelijk in Bologna gewerkt en de laatste tien jaren van haar leven in Rome. Fontana schilderde portretten van vrouwen, mannen, kinderen en families waarbij het vrouwenportret een niche was. De positie en de schoonheid van de geportretteerde werden geaccentueerd. Het portretgenre was onder de enkele, uit die periode bekende, vrouwelijke schilders niet uitzonderlijk. Het oeuvre van Fontana is breder. Zij heeft ook historiestukken geschilderd, religieuze thema’s, altaarstukken, mythologische onderwerpen en vrouwelijk naakt. Fontana was een geëmancipeerde vrouw, die haar gezinsleven uitstekend kon combineren met haar carrière. Naast haar werkzaamheden als kunstenares was zij actief in het maatschappelijk leven. In een door mannen gedomineerde samenleving en artistiek klimaat werd zij zowel om haar talent als haar karakter gewaardeerd en vielen haar belangrijke opdrachten en eerbewijzen ten deel.

Ineke Otting-Noordhoek (1954) heeft tot haar pensionering als jurist gewerkt voor het ministerie van Veiligheid en Justitie. In verschillende functies zowel beleidsmatig als in het management, heeft zij zich geconcentreerd op onderwerpen als vreemdelingenrecht, jeugdcriminaliteit en seksueel misbruik in de jeugdzorg. In 2012 startte zij een deeltijdopleiding kunstgeschiedenis aan de Universiteit Leiden, waar zij in 2016 haar BA behaalde. Thans is zij tweedejaars student research master Arts and Culture. Haar belangstelling gaat uit naar de vroegmoderne periode en naar vrouwelijke kunstenaars.

Woensdag 21 maart 2018, aanvang 20.15 uur.

Paul van Heck - Petrarca over Petrarca

Francesco Petrarca (1304-1374) is een van de belangrijkste schrijvers en intellectuelen die de Italiaanse cultuur heeft voortgebracht. Zijn gedichten in de volkstaal zijn eeuwenlang een zeer belangrijke inspiratiebron geweest voor zowel de Italiaanse als de Europese poëzie. Met zijn Latijnse brieven heeft hij het genre van de privé-brief een nieuw gezicht gegeven. Met zijn Latijnse traktaten over een breed scala aan onderwerpen heeft hij een belangrijke bijdrage geleverd aan de vernieuwing van de Europese cultuur tussen Middeleeuwen en Renaissance. En ongeëvenaard was zijn kennis van de Latijnse literatuur en van de Romeinse Oudheid. Petrarca’s grootheid werd volledig onderkend door zijn tijdgenoten, die een diepe bewondering voor hem koesterden. Maar wat voor man was Petrarca eigenlijk, en hoe zag hij zichzelf? Was hij een man van vaste overtuigingen, of een ongeneeslijke twijfelaar? Was hij consequent in doel en daad, of een vat vol tegenstrijdigheden? Was hij tevreden met zijn leven en prestaties, of werd hij gekweld door gevoelens van wroeging en spijt? In deze lezing zal aan de hand van fragmenten uit Petrarca’s gedichten, brieven en traktaten een aantal aspecten van zijn persoonlijkheid en zijn zelfbeeld worden belicht.

Dr. P.A.W. van Heck is hoofddocent Italiaanse letterkunde aan de Universiteit van Leiden. Hij houdt zich met name bezig met de Italiaanse letterkunde van de vroegmoderne tijd, en publiceerde daarover een groot aantal boeken en artikelen. In het Nederlands publiceerde hij o.a. becommentarieerde vertalingen van de belangrijkste werken van Niccolò Machiavelli.

Woensdag 18 april 2018, aanvang 20.15 uur.

Roberto Galanto - Canzone e poesie

Op deze avond verzorgt Roberto Galanto een concert, begeleid door een keyboardspeler. Ook draagt hij een aantal van zijn gedichten voor. Dit alles in het Italiaans. Een aantal liedjes is afkomstig van zijn eind februari 2018 verschenen CD. Ze hebben prachtige, tot de verbeelding sprekende titels als Ma non serve andar lontano, Mississippi coffee morning, Le mani, C'era una volta il piombo, Gomitoli, Mai mia en La canzone dell'acrobata in volo. Ook de namen van sommige van zijn gedichten verraden dat we hier met een filosofisch ingestelde romanticus van doen hebben: Quante volte, Rho, La mia voce, Fiore di lota, I pensieri, Che non ti ho detto, La rivoluzione en Sala d’attesa.

Roberto Galanto (Cisternino, 1984) is een Italiaanse zanger en dichter. Hij heeft zijn zangopleiding (met als specialisatie opera) genoten aan het conservatorium in Monopoli, waar hij in 2009 op excellente wijze zijn master diploma behaalde. Tijdens die opleiding vertolkte hij al rollen in diverse opera’s en operettes. Ook volgde hij verschillende masterclasses en studeerde hij compositie aan het conservatorium van Monopoli en jazz/zang in Bari. Momenteel studeert Roberto vocale jazz aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag en zingt hij als crooner regelmatig in diverse jazzclubs in Nederland. De afgelopen jaren heeft hij ook gewerkt als docent. Naast zijn activiteiten in de muziek schrijft Roberto ook gedichten.

Op zondag 25 februari 2018 is Roberto Galanto al te beluisteren in De Pletterij (Lange Herenvest 122, Haarlem). Hij presenteert daar van 16 tot 18 uur zijn CD Senza troppo rumore. Toegang € 10 (jongeren tot 25 jaar € 7,50).